KAMPEN – De stad Kampen maakt zich op voor een winter waarin ’haar’ beroemde schilders Avercamp centraal zullen staan. Talloze Kamper kunstenaars maken werken voor een Avercamptentoonstelling in de Bovenkerk. Musici gaan daarbij de schilderijen van Hendrick Avercamp ’verklanken’. Iedereen die een blaas- of strijkinstrument speelt, wordt van harte uitgenodigd mee te doen.

Twee dagen voordat Stedelijk Museum Kampen na een jaar haar deuren weer opent, start in de Bovenkerk een tentoonstelling van Kamper kunstenaars. Zij presenteren nieuw werk waarbij ze zich op allerlei manieren hebben laten inspireren door de schilderneven Hendrick en Barent Avercamp. Bij de heropening van het museum start daar de ’Winter van Avercamp’. In de Bovenkerk wordt het initiatief gevolgd door de expositie ’Avercamp in de Sint Nicolaas’. Dat vindt op zijn beurt navolging in het muzikale project ’Luisteren naar Avercamp’.

Schilderijententoonstelling

De Russische componist Modest Petrovitsj Moessorgski (1839-1881) schreef de suite ’Schilderijen van een tentoonstelling’ in 1874. Een jaar eerder was een goede vriend van hem, kunstschilder Viktor Hartmann, overleden. In 1870 raakte Moessorgski bevriend met architect, beeldhouwer en kunstschilder Viktor Aleksandrovitsj Hartmann. Beiden waren op zoek naar Russische motieven in de kunst.

De vrienden van Hartmann hadden een tentoonstelling ingericht met zijn werk. Ze hadden daarbij gestreefd naar puur Russische kunst, zonder Westerse invloeden. Na een bezoek aan die tentoonstelling schreef Moessorgski zijn zestiendelig pianowerk. Tien delen refereren aan schilderijen van Hartmann. De afzonderlijke delen worden afgewisseld door het thema ’Promenade’. Dat drukt uit hoe men langzaam naar het volgende schilderij kuiert. De promenade als leidmotief (Leitmotiv) geeft eenheid aan de losse delen.

Samenwerkingsproject

Het idee om iets te doen met het werk van Moessorgski leefde al langer binnen Fidelio. In dit symfonieorkest van het Kamper kunstencentrum Quintus spelen leerlingen van de muziekschool, van jong tot oud, en zijn musici van buiten bij dit project van harte welkom. Fidelio is de naam die het orkest kreeg toen het in 2018 vervolgde onder de vlag van Quintus. In 1989 was het opgericht door André van Putten onder de naam Christelijk Kamper Symfonie Orkest (CKSO).

Het unieke samenwerkingsproject ’Luisteren naar Avercamp’ staat onder leiding van dirigent Alexander de Blaeij. Hij maakte in zijn leven een reis van violist tot gevierd dirigent bij onder andere Het Gelders Orkest en het Concertgebouworkest. De Blaeij leidt de repetities met de nodige vaart en humor. Als hij een zekere speelwijze op de viool demonstreert, komt zijn achtergrond onmiskenbaar naar voren.

Scratchdag

Het concert van Fidelio vormt het slot en hoogtepunt van de Scratchdag bij Quintus op zaterdag 24 oktober. Het concert, waarbij van kunstwerk naar kunstwerk wordt gewandeld in de Bovenkerk, start rond 21.15 uur. De bedoeling is dat de musici om 21.00 uur vanaf Quintus naar de Bovenkerk lopen. De organisatie bezint zich er nog op hoe daar al een beleving in het klein van te maken. Scratchdag (van scratch af, oftewel met niets, beginnen) is niet helemaal de goede term. Voorafgaand aan de generale repetitie bij Quintus op zaterdagmiddag zijn er in de voorafgaande weken al enkele repetitie-avonden.

Ruim anderhalve eeuw na zijn werk geschreven te hebben, inspireert Moessorgski Kamper musici. Zijn werk wordt niet volledig uitgevoerd, maar hetzelfde principe wordt wel toegepast. Dirigent De Blaeij neemt ook de Winter van Vivaldi’s meest bekende en populairste vioolconcert mee. Stedelijk Museum Kampen had niet kunnen bevroeden hoe ruim hun initiatief ’Winter van Avercamp’ navolging krijgt. Met onder andere ’Avercamp in de Sint Nicolaas’ en daarbinnen op zaterdagavond 24 oktober met Fidelio: ’Luisteren naar Avercamp’.