Als uitvaartbegeleider spreek ik in de dagen voor een uitvaart veel met nabestaanden. We praten over degene die is overleden, over het leven dat samen is geleefd en natuurlijk over het afscheid. Maar regelmatig komen ook de dagen daarna ter sprake. De eerste verjaardag. De eerste kerst. De eerste keer dat iemand jarig is zonder degene die er altijd bij was. Juist zulke momenten kunnen heel confronterend zijn.

Ineens is die vertrouwde plek leeg

Een verjaardag kan jarenlang volgens een vast patroon verlopen. Die ene persoon die altijd als eerste belt. De stoel die altijd bezet was. Het favoriete gebak dat ieder jaar op tafel stond. Misschien een traditie die ooit door hem of haar is bedacht.

Na een overlijden zijn die vanzelfsprekende dingen er ineens niet meer. Ik merk dat mensen daar soms al tegenop zien voordat de dag er is. Anderen proberen juist de verjaardag te vieren zoals ze dat altijd deden. Beide manieren zijn begrijpelijk. Rouw laat zich tenslotte niet voorschrijven.

Herinneringen krijgen een andere betekenis

Tijdens een gesprek over een uitvaart hoor ik vaak prachtige verhalen over verjaardagen en andere bijzondere momenten. Soms wordt er gelachen om een grappige gewoonte of een herinnering die iedereen in de familie kent. Op zulke momenten zie je dat verdriet en liefde heel dicht bij elkaar kunnen liggen. Ook na de uitvaart kunnen die herinneringen helpen. Misschien door samen de verjaardag te blijven vieren, een kaarsje aan te steken of juist door op die dag even naar een bijzondere plek te gaan. Er is geen manier die voor iedereen werkt.

Er mag ruimte zijn voor wat er die dag is

Wat ik mensen vooral zou willen meegeven, is dat je niet hoeft te voldoen aan verwachtingen van anderen. Je mag verdrietig zijn. Je mag lachen om een mooie herinnering. Je mag de dag uitgebreid vieren, maar je mag hem ook het liefst zo snel mogelijk voorbij laten gaan. Een verjaardag zonder iemand die je lief is, kan pijn doen. Maar tegelijkertijd vertelt zo’n dag ook iets over de plek die iemand in je leven heeft gehad. En misschien verandert de betekenis van zo’n verjaardag in de loop van de tijd. Het scherpe gemis maakt langzaam meer ruimte voor herinneringen, voor een glimlach om iets wat diegene altijd deed, voor dankbaarheid om wat samen is geweest.

Als uitvaartbegeleider zie ik iedere keer weer hoeveel een mens kan betekenen voor de mensen om zich heen. Ook wanneer iemand er niet meer is, blijft die betekenis bestaan. Misschien juist op dagen waarop het gemis extra voelbaar is.

Marieke Maan 06-407 307 14 www.lalunauitvaart.nl